30 Ağustos 2010 Pazartesi

misilleme



okan bayülgen'in rock ansiklopedisindeki eksik parçayı ortaya çıkarttık.
böyle olması gerekirdi, diye düşünüyorum :P

18 Ağustos 2010 Çarşamba

bir başyapıt'a denk geldim

sayılan günler azaldıkça, sanırım bilinçsiz olarak zaman geçirme amaçlı, dandik flmler yerine kafayı iyice zora sokacak, düşünceler denizinde sağlam gezintilere çıkaracak çalışmaları tercih eder oldum. bu duruma örnek oluşturabilcek son film, charlie kaufman sevimlisinin (insan demeye dilim varmadı) ilk yönetmenlik çalışması olan, 2008 yapımı "Synecdoche, New York" oldu. daha önceleri müthiş yazar kimliğiyle tanıdığımız kaufman'ın (bknz. eternal sunshine, adaptation, confessions of a dangerous mind)yine yazarlığının yanında, ilk yönetmenlik denemesi olması açısından da bünyede bir heyecan yarattığı gerçeğini saklamamak lazım sanırım.


yine filmin konusunu hiç bilmeden dalınca, ilk beklenti new york şehrine dair bir hikaye ile karşılaşacağımız yönünde oluyor tabi "normal" olarak. gelin görün ki kaufman bu filmde, bir tiyatro yönetmeninin hayatını, yaşadıklarını, bilhassa trajedilerini nerdeyse 1-1 sahneleme yönündeki aşırı kompleks amacının içerisinde seyirciyi kafa patlatmaya yönlendiriyor. filmin ilk bölümünde herşey gayet akıcı, zamansal ve mantıksal bir kurguyla ilerlerken, ikinci bölümde süregiden gerçeklik ve ana karakterin gerçekliği arasındaki paradoksda kaybolmamak elde değil. başrolde, tiyatro yönetmeni olan caden cotard rolünü Philip Seymour Hoffman gerçeküstü bir şekilde canlandırıyor.


hikayenin genelinde, karısının kendisini terk etmesi üzerine, 30lu yaşlarının sonlarında olmasına rağmen anlamlandıramadığı hayatını, bütün yaşadıklarını sahneye aktararak anlayabileceğine inanan bir tiyatro yönetmeninin bu yöndeki sıkıntılı çabası anlatılıyor. sonuçta gerçeğin 1-1 aktarılabilip aktarılamayacağından tutun, bireyin hayat içerisinde ne kadar da "küçük" ve önemsiz olduğuna ve ölüm kavramına kadar bir çok temel sorunu var bu hikayenin. filmin bir yerinde bu oyuna "simulacra" ismini vereceğini söylüyor yönetmen. nedir peki simulacra (simulacrum)?

antik yunandan beri tartışılagelen "gerçeğin yansıması" durumuna simulacra deniyor felsefede. bir çok farklı yaklaşım olmakla beraber, beni en çok ilgilendiren ve bu filmle ilişkilendirebileceğimiz, fransız düşünürler jean baudrillard ve gilles deleuze'ün yaklaşımlarıdır sanırım.












babalara dikkat!

kabaca bahsetmek gerekirse; ilkine göre artık gerçeklik göndergeleri olmayan referanslardan oluşmaktadır. Kısacası gerçeklik bir hiper-gerçeklik durumu kazanmıştır. bu duruma göre gerçeklik sürekli yeniden üretilebilen bir olgu durumuna gelmiştir. deleuze'de ise simulacra; farklı olanın farklılıkları sayesinde farklılaştığını savunduğu bir sistem haline gelir.












bu sahneye dikkat!

bu iki yaklaşımdan yola çıkarak (ki bu yaklaşımları göz ardı ederek ve tam anlamıyla "ayık" bir kafayla bu filmi izlemek hata olacaktır; keza sonu gelmez öyle diyim), filmin içeriğinde gerçekleştirilmek istenilen yönetmenin hayatının yansıtılması durumu gerçeğin üstüne çıkan bir olgu haline gelir. böylece hangisi gerçek, hangisi gerçeğin yanısıtılması ve hangisi hangisini gerçek anlamda etkilemektedir? gibi bir dünya soru kafada dolanırken, yönetmeni de yönlendiren bir ses:

"die!"(öl!).

11 Ağustos 2010 Çarşamba

*skerim anlıyomusun!

34 gün kala elime şöyle çalışmalar geçti.
eğlenceli gözüküyordu, paylaşmak istedim.
yorumsuz.







bir gün gelecek,
bir gün kalacak.

9 Ağustos 2010 Pazartesi

bay hiçkimse


"hiçbir şey gerçek değil, herşey mümkün" diyordu mr. nobody isimli filmin tanıtıcı sloganı. 2 saat 10 dakika süren bir görsel-zihinsel şölenden sonra kafamın içinde slogana inat "hepsi gerçek, hepsi mümkün" diye bir düşünce bağıra çağıra gezmeye başladı tabi ki. hayat dediğimiz sadece bir kere yaşadığımız ve tercihlerimiz sonucunda ilerlediğimiz, tek bir yol mudur ki aceba? yoksa aynı ve / ve ya farklı zamanlarda, farklı hayatları sürdürebiliyor olabilir miyiz ki? birinde aldığımız kararların sonucunda bir diğerinde bütün taşları yerinden oynatıyor olmayalım? sonuçta bu ve benzeri soruları kafada döndürdükçe döndürmek; ve bir türlü tatminkar bir cevap bulamamak hoşunuza gidiyorsa, bu filmi mutlaka izleyin derim.

filmi çekici kılan bir başka durum da (bakın baştan söylüyorum: gay değilim, ama bu herifi oldukça beğeniyorum :P) daha önceden beyaz perdede requiem for a dream, fight club ve american psycho gibi başarılı yapımlarda izlediğimiz ve 30 Seconds to Mars isimli emo-core grubunun lead vokali Jared Leto beyefendinin ta kendisi. hani "allah sahibine bağışlasın" denir ya bizim kültürde, aynen o durumdaki bir insanevladı bence kendisi. bu filmde de nemo nobody isimli karakterin, çocukluğundan ölümüne kadar yaşayabileceği farklı hayatların öykülerini başarıyla yansıtmış. birbirinden farklı saç kesimleri ve tarzlarla tam bir Jared Leto show izliyomuş gibi hissettim kendimi.


evet, sanırım saçlarım böyle gözüksün istiyorum


bütün krediyi başrole atfetmek de bu film için büyük ayıp olur. keza, 1975 belçika doğumlu yönetmen Jaco Van Dormael'in, bu filme sürreal bakış açısını katması ve renklerle bir ressam edasıyla oynamış olması açısından çok değerli bir yönetmenlik ortaya koyduğunu söyleyip; onun da hakkını teslim edeyim. mr. nobody öncesi çalışmalarına vakıf olmasam da, bundan sonra çekeceği filmlerin şimdiden meraklı takipçisi olduğumu eklemeliyim.

izleyin!


NÖBET TUTAN ARKADAŞ!

BEKLEDİĞİN; NE ARAÇTIR, NE TOPRAKTIR, NE TAŞTIR.
BEKLEDİĞİN; KARDEŞİNDİR, EVLADINDIR, YUVANDIR.
BEKLEDİĞİN; TARİHİNDİR, NAMUSUNDUR, ANANDIR.
BEKLEDİĞİN; ŞEREFİNDİR, ÖZÜNDE VATANDIR.


yeah,
right.

NOT!

31 Temmuz 2010 Cumartesi

iki gün, iki film

110 günlük van deneyiminde artık sıra "filmi sinemada (sinema salonu anlamında - teşbih) izlemek gerekir" başlığına gelmişti. açıkçası bu başlık için bir süredir adam gibi bir film gelmesini bekliyordum ne yalan söyliyim. bu konuda doğru tercihi, dün itibariyle christopher nolan'ın son çalışması "inception"la gerçekleştirdim. filmin konusuna dair hiçbir bilgi sahibi olmadan, sadece yönetmen ve başrolünü bilerek gittim. bu koşulun sağlandığı durumlarda, genelde olduğu gibi yine acaip keyif almış, beynim tokatlanmış bir şekilde terkettim salonu.


uzun süredir hem yönetmenliğinden, hem oyuncu kadrosu ve performanslarından, hem de senaryosundan bu kadar tatmin olduğum bir film hatırlamıyorum desem abartı olmaz. filme dair uzun uzun zırvalamak yerine, sadece bolca tavsiye ediyorum. özellikle Leonardo DiCaprio ve Joseph Gordon-Levitt faktöründen ötürü genç kızlara, temelinde yatan bilinçaltı ve mimari hikayelerinden ötürü de sosyal bilimlerle ilgilenenlere ve mimarlara ciddi anlamda öneriyorum bu filmi. hatta siz, an itibariyle büyük şehirlerde yaşayanlara bu filmi imax teknolojisinin imkanlarıyla izlemenizi şiddetle tavsiye ediyorum. bilhassa bazı özel sahneleri için keyfin doruklarına ulaşacağınızı iddia bile ediyorum utanmadan.

ne? biri escher mi dedi?

hemen bir gün sonra, daha az aksiyonlu ama bir o kadar karanlık bir film izleyerek haftasonumu karartma kararı aldım. ve oturup roman polanski'nin bu filmle berlin'den kazandığı gümüş ayı ödülünü, isviçredeki ev hapsinden çıkamadığı için alamadığı son çalışması "the ghost writer"ı izledim. robert harris tarafından kaleme alınmış; eski bir ingiliz başbakanının hayat öyküsünü yazmak için, halefinin intiharı üzerine tutulan bir hayalet yazarın (ki bu filmle öğrendim başkalarının biografilerini yazanlar için böyle bir tabir kullanıldığını) kitabı toparlama sürecinde yaşadığı gergin olayları anlatıyor film.


hikayede bahsi geçen eski ingiliz başbakanı adam lang olarak şifrelenmiş olsa da, richard harris'in bu kitapta tony blair'in hayatını anlattığını savunan bir çok yazıya denk geldim. Ewan McGregor hayalet yazar rolünde oldukça başarılı bir portre sergilerken; eski başbakanı son Bond'lardan Pierce Brosnan oynuyor. oyuncuların ve yönetmenin performansına ek olarak, hikayenin satır aralarında hissedilen gergin noktalar da filmin etkileyici gücünü arttırıyor. bilhassa hitchcock tarzı gerilimden hoşlananlara kafadan tavsiye ederim.

insan koskoca eski ingiliz başbakanına kafa tutar mı? o insan değil; obi van!

16 Temmuz 2010 Cuma

bir dünya kupası daha geçti gitti

nerdeyse 1994'de kuzey amerika'da gerçekleştirilen finallerden beri heyecan, keyif ve bilinçle takip ettiğim dünya kupası bu yaz sıcağında, kış şartlarının baş gösterdiği güney afrika'da başladı, şafaktan bir ay gibi ciddi bir süre attırdı, ve maalesef bitti.

dünya kupası böyle başlamıştı

genel olarak seyircide nefret uyandıran vuvuzela seslerinin, hakemlerin ciddi hatalarının(offside'dan atılan ve offside diye verilmeyen golleri unutmayalım, unutturmayalım!), güney amerika takımlarının başarısızlıklarının (uruguay'ı ayrı tutuyorum ki favorilerimdendi) ön plana çıktığı bir dünya kupası final serisi izledik. sonuç olarak oynadığı futbol ile ispanya'nın ipi göğüsleyerek; modern futbol anlayışında takım oyununun ve beraberinde katı savunma ile uyumlu orta saha futbolunun ne kadar önemli olduğunu kanıtladığı bir turnuva oldu bu sanırım. (futboldan çook anlarmışım gibi konuşmak da istemem doğrusu, ama söylediklerimde doğruluk payı var gibin)

sok g*tüne töbe töbe bir maç izlettirmediniz a.q.

2010 dünya kupası finallerini askeri şartlar altında takip ettiğimi düşüncek olursak (tepedeki fotoyu saymazsak) maçların içeriğinden, oynanan futboldan ve benzeri futbola dair konulardan ziyade maçların izlendiği karargah yemekhanesinde vuku bulan muhabbetlerin içerikleri, yaşananlar, vb. daha unutulmaz oldu benim için:

dünya kupası maçını izlemeyi 80 yapımı, dandik steve martin komedisi izlemeye tercih eden devrelerimle yaşadığım münakaşa, her kaçan pozisyonun ardından topluca kükrenen "amua koyim" nidaları, "ezilen toplumları destekleriz biz" mantığıyla sonuna kadar alkışlanan gana milli takımı, uruguay'lı forlan'ın her şutunda heyecanla yerimden zıplamam, başka bir devremin iddiada 3 maçı tutturarak bize ısmarladığı magnumlar, her maçın mutlaka 65.dakikalarında topluluk içinden çıkıp, "türkiye yok ya, hiç bi maç bi boka benzemiyor" atışında bulunan ve futboldan zerre çakmayan anonim eleman(lar), ve daha birçokları.

genç kızların gözdesi forlancan. beni de bi nebze heyecanlandırdığını(futboluyla tabi ki)itiraf etmem gerek :) e turnuvanın en iyi futbolcusu seçildi. boru değil!

keşke bitmeseydi, iyi ki burdayken oldu. askerlik anısıysa, al sana askerlik anısı. bu finalleri de artık asla unutmam. aynen 2006 finallerini asla unutmayacağım gibi.